آسیبهای ناشی از موج انفجار: تشخیص و اقدامات اولیه
در حملات هوایی و بمباران، موج انفجار یکی از خطرناکترین عواملی است که میتواند به بدن آسیب برساند، حتی بدون آنکه ترکشی به فرد اصابت کرده باشد. شناخت این آسیبها و دانستن اقدامات اولیه میتواند جان بسیاری را نجات دهد.
موج انفجار چیست و چگونه آسیب میزند؟ وقتی بمب منفجر میشود، موجی از فشار شدید هوا با سرعت بسیار زیاد منتشر میشود. این موج میتواند از دیوارها هم عبور کند و به بدن افرادی که در فاصلهای نه چندان نزدیک هستند نیز آسیب بزند .
اندامهایی که بیشتر آسیب میبینند اعضایی هستند که حاوی هوا هستند: ریهها، گوشها
آسیب ریوی، مهمترین و خطرناکترین آسیب: ریهها حساسترین عضو در برابر موج انفجار هستند. آسیب ریوی میتواند حتی بدون هیچ علامت خارجی روی قفسه سینه رخ دهد.
علائم هشداردهنده:
تنگی نفس و احساس خفگی
سرفه خونی (خلط خونی)
درد قفسه سینه
تنفس تند و سطحی
کبودی لبها و نوک انگشتان (سیانوز)
خسخس سینه هنگام تنفس
نکته بسیار مهم:
گاهی علائم آسیب ریوی بلافاصله ظاهر نمیشود. ممکن است فرد تا ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد دچار نارسایی تنفسی شود . پس اگر کسی در معرض موج انفجار بوده، حتی اگر حالش خوب به نظر میرسد، باید تا ۴۸ ساعت تحت نظر باشد.
اقدامات اولیه برای آسیب ریوی:
اکسیژن با جریان بالا بدهید (اگر در دسترس است)
مایعات را با احتیاط زیاد تجویز کنید. مایعات زیاد وضعیت ریه را بدتر میکند
مصدوم را سریعاً به مرکز درمانی منتقل کنید
اگر مصدوم بیهوش است و نفس نمیکشد، احیا را شروع کنید اما بدانید که تنفس مصنوعی با فشار زیاد میتواند آسیب را بدتر کند
آسیب مغزی و جمجمه: آسیب مغزی ناشی از انفجار میتواند به چند شکل رخ دهد: فشار مستقیم موج به مغز، اصابت اشیاء پرنده، یا پرتاب شدن فرد و برخورد سر به اشیاء .
علائم آسیب مغزی خفیف تا متوسط:
سردرد مداوم یا شدید
سرگیجه و عدم تعادل
تهوع و استفراغ
منگی و گیجی
فراموشی (مخصوصاً فراموش کردن لحظات قبل و بعد از حادثه)
دوبینی یا تاری دید
وزوز گوش
حساسیت به نور و صدا
تحریکپذیری و تغییرات خلقی
علائم آسیب مغزی شدید(اورژانسی):
بیهوشی طولانی
تشنج
مردمکهای نامتقارن
ضعف یا بیحسی یک طرف بدن
استفراغ مکرر
بیدار نشدن از خواب
اقدامات اولیه برای آسیب مغزی:
اگر فرد بیهوش است، راه هوایی را باز نگه دارید (مراقب آسیب گردن باشید)
از حرکت دادن بیمورد سر و گردن خودداری کنید
اگر استفراغ میکند، او را به پهلو بخوابانید تا خفه نشود
درجه هوشیاری را مرتب چک کنید (آیا اسم خود را میداند؟ امروز چه روزی است؟)
هر ۱۵-۳۰ دقیقه یکبار وضعیت را ثبت کنید تا اگر بدتر شد، متوجه شوید
سریعاً به مرکز درمانی منتقل کنید
آسیب گوش، شایعترین آسیب موج انفجار: گوش حساسترین عضو به موج فشار است. پارگی پرده گوش یکی از شایعترین آسیبهاست .
علائم:
کاهش شنوایی ناگهانی
وزوز گوش (صدای زنگ یا سوت)
درد گوش
خروج خون از گوش
سرگیجه و احساس چرخش محیط
اقدامات اولیه:
هیچ چیزی داخل گوش نکنید
گوش را تمیز نکنید و نمالید
اگر خونریزی دارد، یک گاز استریل روی مجرای گوش بگذارید (نه داخل)
فرد را به متخصص گوش و حلق و بینی ارجاع دهید
توجه کنید که پارگی پرده گوش نشانهای است که فرد در معرض موج شدید بوده و ممکن است آسیبهای دیگر (مثل ریوی) هم داشته باشد
شکستگی استخوانها: موج انفجار به تنهایی میتواند باعث شکستگی استخوانها شود، مخصوصاً در پاها . علاوه بر این، پرتاب شدن فرد و برخورد با اشیاء هم باعث شکستگی میشود.
اقدامات اولیه:
عضو شکسته را بیحرکت کنید (با آتل از چوب، مقوا یا مجله لوله شده)
اگر استخوان از پوست بیرون زده، به داخل فشار ندهید
خونریزی را اول کنترل کنید
از جابجایی بیمورد خودداری کنید
خونریزی داخلی شکم: موج انفجار میتواند به اعضای داخلی شکم آسیب بزند و باعث خونریزی داخلی شود.
علائم:
درد شکم (ممکن است چند ساعت بعد شروع شود)
نفخ و سفت شدن شکم
تهوع و استفراغ (ممکن است خونی باشد)
رنگپریدگی
عرق سرد
غش کردن یا سبکی سر
اقدامات اولیه:
اگر به خونریزی داخلی شک دارید، به فرد آب یا غذا ندهید
او را به پهلو بخوابانید (اگر احتمال استفراغ هست)
سریعاً به بیمارستان منتقل کنید.
انتهای پیام/
