بر سرشهر طلاي سبز(و طلاي سبزآن) چه آمده است؟
به گزارش “خانه خشتی”،پسته خوراكي با نام علمي Pistacia vera يكي از اعضاي خانواده Anacardiaceae مي باشد.در اين خانواده گياهان ديگري مانند بادام هندي؛عشقه و درخت پر قرار دارند.در جنس Pistacia يازده گونه وجود دارد كه تنها ميوه هاي گونه Pistacia vera داراي ارزش اقتصادي فروان بوده و به عنوان يكي از ميوه هاي آجيلي شناخته مي شود.برگهاي اين درخت شانه اي مركب و ميوه آن شفت تك بذري مي باشد.اين درخت دو پايه بوده و عمده ترين وسيله گرده افشاني آن باد مي باشد.گل هاي نر و ماده پسته به صورت خوشه اي و و بدون گلبرگ مي باشد.بارندگيهاي بهاره ؛سرمازدگي و و بادهاي خشك مي توانند گرده افشاني درخت پسته را مختل نمايند .درختان پسته داراي ريشه هاي عميق و گسترده بوده كه اين موضوع موجب سازش اين درخت با شرايط كم آبي مي شود.درختان پسته تقريبا در اغلب خاكها قادر به رشد و نمو هستند اما به نظر مي رسد خاكهاي لومي –شني شرايط مناسب تري را براي كاشت درختان پسته فراهم مي نمايند.بر اساس مطالعات انجام شده درختان پسته تحمل خوبي به شوري و خشك دارند ولي بايد توجه داشت كه بهترين عملكرد پسته در شرايط غير شور و با آبياري مناسب مشاهده مي گردد.بيش از 60 رقم پسته در كلكسيون موسسه تحقيقات پسته كشور كه عمده ترين ارقام تجاري آن عبارتند از :اكبري؛كله قوچي؛احمد آقايي و اوحدي مي باشند.علاوه بر اين ارقام بادامي سفيد و عباسعلي و شاه پسند در دامغان و قزويني در استان قزوين از جمله ساير ارقام مهم و تجاري پسته مي باشند.در اكثر باغات ايران از گونه اهلي پسته به عنوان پايه استفاده مي شود اما پايه هاي ديگري نيز در در موسسه تحقيقات پسته كشور روي آنها تحقيقات بيشتر در حال انجام است.تمام كارها و پايه ها و ارقام مختلف را برشمردم تا ببينم رفسنجاني كه با اسمش پسته ايران را مي شناسند و قطب پسته كشور محسوب مي شود به دردي گرفتار شده كه عذاب آور است.در زير جدولي مي آورم تا برايتان روشن شود دلواپسي ام چيست:
سطح زير كشت و ميزان توليد پسته در كشور (سال 90-91 )
شهرستان سطح زير كشت(هكتار) ميزان توليد(تن)
سيرجان 59487 45000
رفسنجان 81803 30000
كرمان 49252 15000
زرند 40110 12600
انار 22722 9000
شهربابك 16200 7400
راور 13936 7000
ساير شهرستانهاي استان كرمان 9505 4280
خراسان رضوي 53819 48625
سمنان 13045 32888
يزد 42183 44678
خراسان شمالي 750 489
نكته قابل تحمل اين است كه در قطب پسته از هر هكتار 366 كيلو گرم محصول توليد شده ولي در سيرجان از هر هكتار 756 كيلو گرم ؛سال به سال ميزان محصولمان كاهش ميابد ؛سال به سال ميزان آب دشت رفسنجان كاهش مي يابد اگر شرايط همين طور بگذرد 10 سال ديگر از طلاي سبز چه مي ماند آيا اين خانه هاي پر تمطراق پسته دارها برايشان نان و آب مي شود.بايد فكري كرد كه از رفسنجان و طلاي سبزش فقط نامي مانده است و بس.
حيدر معصومي ريسه-كارشناش موسسه تحقيقات پسته كشور
|
ميزان توليد(تن) |
سطح زير كشت(هكتار) |
شهرستان |
1 |
|
45000 |
59487 |
سيرجان |
2 |
|
30000 |
81803 |
رفسنجان |
3 |
|
15000 |
49252 |
كرمان |
4 |
|
12600 |
40110 |
زرند |
5 |
|
9000 |
22722 |
انار |
6 |
|
7400 |
16200 |
شهربابك |
7 |
|
7000 |
13936 |
راور |
8 |
|
4280 |
9505 |
ساير شهرستانهاي استان كرمان |
9 |
|
48625 |
53819 |
خراسان رضوي |
10 |
|
32888 |
13045 |
سمنان |
11 |
|
44678 |
42183 |
يزد |
12 |
|
489 |
750 |
خراسان شمالي |
13 |
