به گزارش “خانه خشتی”،پسته خوراکی با نام علمی Pistacia vera یکی از اعضای خانواده Anacardiaceae می باشد.در این خانواده گیاهان دیگری مانند بادام هندی؛عشقه و درخت پر قرار دارند.در جنس Pistacia یازده گونه وجود دارد که تنها میوه های گونه Pistacia vera دارای ارزش اقتصادی فروان بوده و به عنوان یکی از میوه های آجیلی شناخته می شود.برگهای این درخت شانه ای مرکب و میوه آن شفت تک بذری می باشد.این درخت دو پایه بوده و عمده ترین وسیله گرده افشانی آن باد می باشد.گل های نر و ماده پسته به صورت خوشه ای و و بدون گلبرگ می باشد.بارندگیهای بهاره ؛سرمازدگی و و بادهای خشک می توانند گرده افشانی درخت پسته را مختل نمایند .درختان پسته دارای ریشه های عمیق و گسترده بوده که این موضوع موجب سازش این درخت با شرایط کم آبی می شود.درختان پسته تقریبا در اغلب خاکها قادر به رشد و نمو هستند اما به نظر می رسد خاکهای لومی –شنی شرایط مناسب تری را برای کاشت درختان پسته فراهم می نمایند.بر اساس مطالعات انجام شده درختان پسته تحمل خوبی به شوری و خشک دارند ولی باید توجه داشت که بهترین عملکرد پسته در شرایط غیر شور و با آبیاری مناسب مشاهده می گردد.بیش از 60 رقم پسته در کلکسیون موسسه تحقیقات پسته کشور که عمده ترین ارقام تجاری آن عبارتند از :اکبری؛کله قوچی؛احمد آقایی و اوحدی می باشند.علاوه بر این ارقام بادامی سفید و عباسعلی و شاه پسند در دامغان و قزوینی در استان قزوین از جمله سایر ارقام مهم و تجاری پسته می باشند.در اکثر باغات ایران از گونه اهلی پسته به عنوان پایه استفاده می شود اما پایه های دیگری نیز در در موسسه تحقیقات پسته کشور روی آنها تحقیقات بیشتر در حال انجام است.تمام کارها و پایه ها و ارقام مختلف را برشمردم تا ببینم رفسنجانی که با اسمش پسته ایران را می شناسند و قطب پسته کشور محسوب می شود به دردی گرفتار شده که عذاب آور است.در زیر جدولی می آورم تا برایتان روشن شود دلواپسی ام چیست:

سطح زیر کشت و میزان تولید پسته در کشور (سال 90-91 )
شهرستان سطح زیر کشت(هکتار) میزان تولید(تن)
سیرجان 59487 45000
رفسنجان 81803 30000
کرمان 49252 15000
زرند 40110 12600
انار 22722 9000
شهربابک 16200 7400
راور 13936 7000
سایر شهرستانهای استان کرمان 9505 4280
خراسان رضوی 53819 48625
سمنان 13045 32888
یزد 42183 44678
خراسان شمالی 750 489
نکته قابل تحمل این است که در قطب پسته از هر هکتار 366 کیلو گرم محصول تولید شده ولی در سیرجان از هر هکتار 756 کیلو گرم ؛سال به سال میزان محصولمان کاهش میابد ؛سال به سال میزان آب دشت رفسنجان کاهش می یابد اگر شرایط همین طور بگذرد 10 سال دیگر از طلای سبز چه می ماند آیا این خانه های پر تمطراق پسته دارها برایشان نان و آب می شود.باید فکری کرد که از رفسنجان و طلای سبزش فقط نامی مانده است و بس.

حیدر معصومی ریسه-کارشناش موسسه تحقیقات پسته کشور

میزان تولید(تن)

سطح زیر کشت(هکتار)

شهرستان

1

45000

59487

سیرجان

2

30000

81803

رفسنجان

3

15000

49252

کرمان

4

12600

40110

زرند

5

9000

22722

انار

6

7400

16200

شهربابک

7

7000

13936

راور

8

4280

9505

سایر شهرستانهای استان کرمان

9

48625

53819

خراسان رضوی

10

32888

13045

سمنان

11

44678

42183

یزد

12

489

750

خراسان شمالی

13