خانه خشتی” دور جدید مذاکرات میان ایران و گروه موسوم به 1+5 در سال جدید در حالی امروز در بغداد آغاز می شود که نشانه ها و تحولات منطقه ای و بین المللی از دست برتر تهران در این دور از مذاکرات و در مقابل تشدید تنش ها در جبهه غرب حکایت دارد.
نشست ایران و گروه 1+5 که طی روزهای چهارشنبه و پنجشنبه برگزار خواهد شد از زمانی که هیئت ایرانی برای انجام مذاکره وارد بغداد شد، در صدر اخبار رسانه های جهان قرار گرفته است.
ریاست هیئت ایرانی را دکتر سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان بر عهده دارد که «عباس عراقچی» معاون آسیا و اقیانوسیه وزارت خارجه، «علی باقری» معاون سیاست خارجی و امنیت بین الملل دبیر شورای عالی امنیت ملی، «حمیدرضا عسگری» مشاور وزارت خارجه و مصطفی دولتیار سرپرست سابق دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت خارجه او را همراهی می کنند.
هیئت ایرانی دوشنبه شب در حالی وارد فرودگاه بغداد شد که پس از برگزاری مراسم استقبال رسمی توسط «هوشیار زیباری» وزیر امور خارجه عراق و حضور در ضیافت شام، جلال طالبانی، رئیس جمهور عراق برای زیارت عازم کاظمین شدند.
محل گفت وگوهای ایران و 1+5 «دارالضیافه» نخست وزیری عراق در بغداد تعیین شده است.
هوا در پایتخت عراق دیروز به حدی آلوده بود که فواصل نزدیک به سختی قابل تشخیص بود و فرودگاه بغداد برای ساعاتی به دلیل افزایش ریزگردها و توفان شن تعطیل شد، حتی برخی خبرگزاری ها از احتمال لغو نشست بغداد خبر دادند.
در همین رابطه، حسن دانایی فر سفیر ایران در عراق در جمع خبرنگاران با بیان اینکه هیئت های گروه 1+5 از صبح چهارشنبه وارد بغداد می شوند، گفت: امیدواریم شرایط جوی به نحوی باشد که نشست در ساعت مقرر (11 صبح) برگزار شود.
وی افزود: این احتمال وجود دارد که به دلیل شرایط بد جوی نشست بغداد دیرتر آغاز به کار کند.
سفیر ایران در بغداد در عین حال یادآور شد: البته هواشناسی عراق اعلام کرده که وضعیت هوا چهارشنبه (امروز) بهتر خواهد شد.
تدابیر امنیتی شدیدی در منطقه سبز بغداد (مقر اصلی دولت در پایتخت) برقرار است و دولت عراق اعلام کرده که وضعیت امنیت را به همان سطحی که در زمان برگزاری نشست سران عرب بود، خواهد رساند.
دست برتر ایران در بغداد
در همین راستا، روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز در مقاله ای به قلم «جان وی» در آستانه آغاز مذاکرات ایران و گروه 1+5 در بغداد آن را منتشر کرد، به واقعیت های پیرامون شرایط ایران و آمریکا به عنوان دو طرف اصلی مذاکرات اشاره کرد.
نیویورک تایمز در بخشی از این مقاله آورده است: نویسنده مقاله در ادامه با اشاره به وقایع سوریه و مهم ارزیابی کردن فرآیندهای آن در مذاکرات سوم خرداد می نویسد: آمریکا تا زمان اخیر رسما اعلام می کرد که بشاراسد باید در سوریه از قدرت کنار برود و این مسئله ضربه بزرگی به ایران محسوب می شد. اما پس از مدتی و با حمایت هایی که از سوریه بعمل آمد، آمریکا مجبور شد از موضع خود کوتاه بیاید و حتی ارسال سلاح به سوریه (در حالت رسمی) رانیز متوقف کند که این مسئله برای مذاکرات بغداد یک سابقه وحشتناک به شمار می رود و به ضرر آمریکا است.
نویسنده مقاله در ادامه به نقل از «ژرارد لونکه» وزیر دفاع فرانسه آورده است: پیروزی ایران بر آمریکا در حوزه تحولات سوریه، موقعیت این کشور را در مذاکرات بغداد، بالا برده است.
وی می گوید: معنی این حرف آن است که تهران برای مذاکرات بغداد از جسارت بالایی برخوردار است.
تحلیلگران سیاسی معتقدند که تداوم ناکامی های غرب در منطقه بویژه سرنگونی برخی رژیم های دیکتاتوری حامی آمریکا از جمله بن علی، حسنی مبارک و عبدالله صالح، در تونس، مصر و یمن، تشدید تنش ها میان آمریکا و روسیه در کنار پیشرفت های روز افزون ایران در حوزه هسته ای باعث شده که جمهوری اسلامی ایران دست برتر در مذاکرات بغداد داشته باشد.
شکاف در 1+5
در آستانه مذاکرات بغداد خبر ارائه 2 بسته پیشنهادی از سوی 1+5 در این مذاکرات نشان از اختلاف اعضای گروه 1+5 بر سر موضوع هسته ای ایران دارد.
یک روز پیش از آغاز گفت وگوهای بغداد، «مایکل مان» سخنگوی کاترین اشتون» به فارس گفت که اروپایی ها در بغداد بسته جدیدی به ایران ارائه می کنند و این بسته متفاوت از بسته مسکو است.
این موضوع نشان از آن دارد که اعضای گروه 1+5 بر سر نوع مذاکرات با ایران اختلاف نظر دارند.
«کاترین اشتون» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز دیروز در جمع خبرنگاران گفت: هرگونه دستیابی به راه حلی برای فعالیت های هسته ای ایران باید به صورت «گام به گام» باشد.
تاکید بر اتخاذ رویکرد گام به گام از سوی رئیس هیات مذاکره کننده گروه 1+5 در حالی است که مقامات آمریکایی همچنان به رویکرد تشدید فشارها و تحریم ها تاکید دارند.
به گزارش روسیا الیوم، کنگره آمریکا روز دوشنبه در آستانه دور جدید مذاکرات 1+5 و ایران در بغداد پیش نویس طرح ضد ایرانی را تصویب کرد.
براساس این گزارش، سنای آمریکا تحریم هایی را علیه شرکت های مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران وضع کرده و مجازات شرکت هایی را که با شرکت های ایرانی دست به تاسیس «جوینت ونچر» (نوعی مشارکت اقتصادی) می زنند، گسترش داد.
براساس لایحه جدید سنا، اموال چنین شرکت ها و اشخاصی در آمریکا بلوکه شده و برای آنان ویزای ورود به آمریکا صادر نمی شود.
«رابرت میندس» یکی از طراحان پیش نویس ضدایرانی در گفت وگو با خبرنگاران اظهار داشت: تشدید تحریم ها علیه ایران به منزله هشداری به ایران پیش از مذاکرات بغداد است.
وی افزود: به ایران نشان دادیم که تلاش آنها برای وقت کشی نتیجه نخواهد داد.
در همین رابطه روسیه به کشورهای غربی توصیه کرد که برای خروج از بن بست در مذاکرات هسته ای با ایران، چاره ای برای تحریم ها بیندیشد و به جای پافشاری در اعمال تحریم ها به توقف و لغو آنها بیندیشد.
خبرگزاری ایتارتاس به نقل از سرگئی ریابکف، معاون وزیر خارجه روسیه نوشت: «روسیه تحریم ها علیه ایران را مردود می داند و معتقد است که تحریم ها روند را به سمت بن بست هدایت می کند به نظر من شرکای غربی بهتر است به جای پافشاری به تحریم ها به توقف و لغو آن فکر کنند» ریابکف در هنگام بازگشت از نشست سران هشت کشور بزرگ صنعتی جهان اظهار داشت: روسیه بر ثبات در بازار جهانی نفت تاکید دارد و تحریم صادرات نفت ایران را در بلندمدت نتیجه بخش نمی داند.
عدم حضور ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در نشست سران جی 8 در شیکاگو و افزایش تنش ها بر سر سامانه موشکی آمریکا در شرق اروپا و تقابل دو طرف درخصوص تحولات سوریه، دستیابی 1+5 به هرگونه اجماعی در مقابل ایران را دور از ذهن کرده است.
در همین رابطه، پایگاه تخصصی انرژی موسوم به «اویل پرایسز» نوشت: اوباما حداقل تا پیش از انتخابات 2012 استطاعت اعمال دور جدیدی از تحریم ها را ندارد و اروپا نیز با شرایطی که با آن دست و پنجه نرم می کند، از عهده هیچ چیز بر نخواهد آمد.
موضع عراق
در قبال نشست بغداد
دولت عراق اعلام کرد که نشست ایران و گروه 1+5 در بغداد به نفع تمام کشورهای منطقه است.
هوشیار زیباری وزیر امور خارجه عراق تاکید کرد: نشست بغداد موجب ارتقا جایگاه عراق در مناسبات بین المللی می شود.
هوشیار زیباری در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه آیا عراق در این نشست صرفا میزبان خواهد بود یا برای بهبود روابط ایران و آمریکا نیز تلاش خواهد کرد گفت: بغداد فعالیتی در این زمینه انجام نداده است.
«علی الدباغ» سخنگوی دولت عراق با تاکید بر این که عراق در اصل مذاکرات ایران و 1+5 نقشی ندارد، گفت: سعی می کنیم در حاشیه مذاکرات روز چهارشنبه دیدگاه دوطرف را به هم نزدیک سازیم.
وی افزود، عراق می تواند به عنوان پلی بین ایران و کشورهای جهان و کاهش تنش ها در منطقه موثر باشد. وی با اشاره به مساله هسته ای ایران گفت: برگزاری مذاکرات در بغداد به نفع همه است و موفقیت این مذاکرات نیز به نفع همه کشورهای منطقه است.
سخنگوی دولت عراق درباره نقش بغداد در مذاکرات روز چهارشنبه تاکید کرد: ما در مذاکرات نقشی نداریم، اما در حاشیه نشست نقش مهمی داریم و سعی می کنیم دیدگاه دو طرف را به هم نزدیک کنیم.